Ko te whiriwhiri i tētahi kaupapa matua tētahi o ngā whakataunga tino nui i roto i te haerenga ako ki tāwāhi. Ehara i te mea ko te wheako mātauranga anake te mea e hanga ana i te wā o te whare wānanga engari he pānga tika hoki ki ngā ara mahi me te whanaketanga ngaio ā muri ake nei. I te mea kei te whanake tonu ngā ahumahi o te ao, he rerekē ngā tono a ngā whenua rerekē mō ngā pūkenga puta noa i ngā mara. Haunga ngā hiahia whaiaro, me āta whakaaro hoki ngā ākonga ki ngā tūmanakohanga mahi, ngā whai wāhitanga mahi, me te rongonui o te ao. Mā te mārama ki ngā kaupapa matua ako ki tāwāhi rongonui o ēnei rā ka āwhina i ngā ākonga ki te waihanga i tētahi mahere mātauranga rautaki me te whai hua ake.
He aha i tino rongonui ai ngā tohunga pakihi?
Ko ngā tohu paetahi e pā ana ki te pakihi tētahi o ngā whiringa rongonui mō ngā ākonga o tāwāhi. He whānuitia ngā mara ako me ngā ara mahi ngāwari e tukuna ana e rātou, ā, he mea pai mō te hunga e hiahia ana ki te whakauru ki ngā kamupene o te ao, ki ngā umanga pūtea, ki te tīmata rānei i ā rātou ake pakihi.
Ko ngā tohunga pakihi matua ko:
- Te Pūtea, e arotahi ana ki te tātari haumi, te whakahaere pūtea, me te whakahaere mōrearea, e arahi ana ki ngā mahi i roto i te peeke, ngā hea, me te whakahaere rawa;
- Te Hokohoko, e whakawhanake ana i ngā pūkenga i roto i te rautaki waitohu, te rangahau mākete, me te tātari whanonga kaihoko, e tika ana mō ngā ahumahi pēnei i te hokohoko ipurangi me te hokohoko iti;
- Pakihi ā-Ao, e aro nui ana ki te hokohoko ā-ao me te whakahaere whakawhiti-rohe me te tirohanga ā-ao kaha;
- Ko te Kaute, e arotahi ana ki te pūrongo pūtea, te taake, me te arotake, e tuku ana i ngā ara mahi pumau.
He whānuitia te tono mō ngā tohu pakihi, ā, he hononga tata ki te ōhanga o te ao, he nui hoki te pūmanawa mō te ako me te mahi mō te wā roa.
He aha ngā painga e tukuna ana e ngā tohunga STEM?
I te whanaketanga tonu o ngā ahumahi hangarau, kua piki haere te hiranga o ngā mara e pā ana ki te STEM puta noa i te ao. He maha ngā whenua e whakatairanga ana i ēnei marautanga nā te nui o te hiahia mō ngā tohunga ngaio.
Ko ngā tohunga STEM rongonui ko:
- Pūtaiao Rorohiko, e kapi ana i te mātauranga horihori, te whakawhanaketanga pūmanawa, me ngā raraunga nui;
- Pūtaiao Raraunga, e arotahi ana ki te tātari raraunga, ngā rauropi, me te whakatau pakihi;
- Te Hangarau Hiko, e whai wāhi ana ki te hoahoa maramara, ngā pūnaha whakawhitiwhiti kōrero, me ngā taputapu atamai.
He maha ngā whenua e whakarato ana i ngā kaupapa here manene me te mahi e pai ana mō ngā tauira kua puta i te STEM, e tuku ana i ngā whai wāhitanga whanaketanga mahi kaha.
He aha ngā Kōwhiringa i roto i te Rongoā me ngā Pūtaiao Hauora?
I te mea kua kaumātua haere ngā taupori me te pikinga ake o ngā tono hauora, kua piki haere te rongonui o ngā tohu mātauranga hauora me te hauora hei whiringa ako ki tāwāhi. Ahakoa he roa ake ngā wā ako e hiahiatia ana mō ēnei kaupapa, he kaha te pumau o te mahi.
Ko ngā mara rongonui ko:
- Te mahi nēhi, me te hiahia nui i roto i ngā hōhipera, te tiaki kaumātua, me te hauora hapori;
- Hauora Tūmatanui, e arotahi ana ki te aukati i ngā mate, te whakahaere hauora, me ngā kaupapa here hauora;
- Te Rongoā, e kapi ana i te whanaketanga rongoā, te whakaputa, me ngā tono haumanu;
- Te Whakaora Whakaora, te whakangungu i ngā tohunga ki te whakaora tinana me te whakaora mahi;
- Ngā Pūtaiao Koiora, e whakakotahi ana i te koiora me te rongoā me te whakawhānui ake i ngā mara tono.
Ko te tipu tonu o te umanga hauora e whakarato ana i ngā whai wāhitanga mahi whānui mō ngā tauira kua puta i tēnei mara.
Ko wai hei whiriwhiri i ngā tohunga pāpāho me te hoahoa?
I te tere o te tipu o ngā ahumahi pāpāho matihiko me te auaha, kei te kukume mai ngā ākonga o tāwāhi i ngā kaupapa matua e pā ana ki te pāpāho me te hoahoa. E aro nui ana ēnei mara ki te auahatanga, ki ngā wheako mahi, me ngā pūkenga whakawhitiwhiti kōrero ahurea-maha.
Ko nga whiringa rongonui ko:
- Te Rīpoata me te Whakawhitiwhiti Kōrero, e arotahi ana ki te whakaputa pāpāho me te waihanga ihirangi;
- Pāpāho Mamati, e kapi ana i te hanga ataata, te pakiwaituhi, me ngā mahi pāpāho pāpori;
- Te Hoahoa Whakairoiro me te Whakawhitiwhiti Kōrero Ātaata, e arotahi ana ki te waitohu me te auahatanga ā-ataata.
Ko ngā ākonga e mōhiotia ana ki tāwāhi, ā, he kaha hoki ō rātou pūkenga auaha, ka kitea he maha atu ngā whai wāhitanga i roto i te umanga pāpāho.
Me pēhea te whiriwhiri i te Tohunga Matua tika māu?
He maha ngā kaupapa matua rongonui e wātea ana, ā, ka hiahia pea ngā ākonga ki te aro noa ki ngā au mahi me te wareware i ō rātou ake hiahia. Ko te mea pono, ko te kaupapa matua tino tika ko te mea e hangai ana ki ngā pūkenga me ngā whāinga roa.
I te wā e whiriwhiri ana i tētahi kaupapa matua, whakaarohia ngā mea e whai ake nei:
- Whakaōritehia ō hiahia me ō kaha mātauranga;
- Kia mārama ki te hiahia o ngā ahumahi i tō whenua e hiahiatia ana;
- Whakatauritehia ngā hanganga marautanga me ngā ara mahi;
- Arotakehia ngā reiti mahi, ngā taumata utu, me ngā whai wāhitanga paerua.
Ehara i te mea ka whakapai ake te tohu mātauranga i te uara o te ako ki tāwāhi i tētahi kaupapa matua kua whiriwhiria pai, engari ka āwhina anō hoki ki te hanga i tētahi ara mahi mārama ake, pumau ake hoki.
Kāore he tohu mātauranga tino pai mō te ako ki tāwāhi. Ko te mea nui ko te ōrite ki ngā hiahia whaiaro, ngā pūkenga, me ngā whāinga whanaketanga mō te wā roa. Mō te hunga e hiahia ana ki te tūhura i ngā whare wānanga o te ao, ngā au mātauranga, me ngā whai wāhitanga mātauranga o te ao, ka whakaratohia e te Whakaaturanga Shanghai Formote me ngā Whakaaturanga Ako ki Tāwāhi ngā tūāpapa whai hua hei hono atu ki ngā whare wānanga me ngā kaiwhakarato mātauranga o te ao, me te whiwhi māramatanga hohonu ake ki ngā kōwhiringa ako o te ao.





